ابن خلدون ( مترجم : م . محمد پروين گنابادى )

713

تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى )

بر طرف خواهند كرد و ديگران آنها را در مقابل اجناس ديگر يا بهاى آنها خواهند گرفت و از اين راه بمرحلهء توانگرى خواهند رسيد و ما در فصل پنجم در باب پيشه و روزى ثابت كرديم كه درآمد و دارايى عبارت از ارزش كارهاى انسانى است و از اين رو هر گاه كارهاى انسانى فزونى يابد بر ارزش آنها هم در ميان آنان افزوده مىشود و در نتيجه خواهى نخواهى دارايى و درآمد آنان فزونى مىيابد و اين امر موجب رفاه و توانگرى آنان مىشود و بدان منتهى ميگردد كه به تجمل‌پرستى و عادات و نيازمنديهاى آن روى آورند و در زيبايى و ظرافت مساكن و پوشيدنيهاى خود بكوشند و ظروف و اثاث عالى و نيكو فراهم آورند و خدم و حشم و مركوبهاى بهتر آماده سازند و اينها همه كارهايى است كه به ارزش‌هايشان طلب مىشوند و براى ساختن آنها هنرمندان زبردستى برمىگزينند و آن گروه به تهيه كردن آنها همت ميگمارند و در نتيجه بازار كارها و صنايع رواج مييابد و دخل و خرج مردم شهر افزونتر مىشود و پيشه وران و هنرمندانى كه اين كارها را پيشهء خود ميكنند از راه كارهاى خود ثروت بدست ميآورند و هنگامى كه عمران و اجتماع ترقى كند به همان نسبت بار ديگر كارها فزونى مىيابد و سپس تجمل خواهى و آسايش‌طلبى بدنبال بدست آورده‌ها توسعه مىپذيرد و عادات و رسوم و نيازمنديهاى آن افزون ميگردد و براى بدست آوردن آنها صنايع نوينى ابداع مىشود و آنگاه ارزش آنها بالا مىرود و به همين سبب دارايى و محصول در شهر براى بار دوم دو برابر مىشود و بازار كارها بيش از بار نخستين رواج مىيابد و همچنين دربار دوم و سوم كار رونق ميگيرد زيرا كليهء آن كارهاى زايد بامور تجملى و توانگرى اختصاص مىيابد ، بر عكس كارهاى اصلى كه تنها بامور معاش تعلق ميگيرد . پس [ 1 ] هر گاه شهرى بسبب يك نوع اجتماع و عمران برترى يابد ، اين برترى در نتيجهء فزونى بدست آورده‌ها و وسايل رفاه و به علت عادات و رسوم تجملى خواهد

--> [ 1 - ) ] عبارت در بيشتر نسخه‌هاى دسترس ما مغشوش است .